اين خانه آدم دارد

دو شعر بلند و یک شعر کوتاه

خیام ظهیری چرودی — Tue, 01 May 2012 11:08:40 GMT

قناری‌ها

دو فصل مانده به مرگ گل‌ها

قناری‌ها می‌میرند

استکان‌ها کثیف می‌ماند

و همه‌ی کلاغ‌ها پیدایشان می‌شود .

من از چرا و چگونه

به هراسی مبهم

و به سنگی در راه

که- بالاخره زیر پا می‌لغزد -

و به آغاز یک نقطه

و به پایان دو خط می‌اندیشم .

پیرزنی در خانه‌ی خود

مردی در جنگ

سگی زیر پل

درختی بر خاک ...

می‌افتد .

و زمان با همه‌ی غوغاها

سکوت هر یک را می‌فهمد

حتی پشه ای

وز وز نازکش

- انعکاس عادت ما -

- سکوت خواب - را می‌شکند

و ما می‌فهمیم

وقت رفتن

نرسیده است هنوز .

اما

چرا دائم ، یکی از خیابان‌ها کم می‌شود ؟

چرا لرزش دست بی‌خود نیست ؟

چرا پرده‌ای می‌افتد ؟

و باز پرده‌ای می‌افتد ؟

و زمین تا کی

حریم امن زندگی خواهد بود ؟

دو فصل مانده به مرگ گل‌ها

من به همین

من به مرگ قناری‌ها ...

سایه‌ها

سکوت که می‌کنی

سایه ها بلند می‌شوند

و آفتاب نیمه‌جان

غروب کرده است .

عزیزترین گربه‌ی شهر

لابد عزیزترین گربه‌ی شهری

که به قربانگاه برده می‌شوی

و یا نه

قاتل عزیزترین گربه‌ی شهری

که از طناب دار

می‌‌ترسی.

گیرم سبقت گرفته باشی

و رفته باشی ...

من هنوز به اندازه‌ی خودم غصه دارم

که تو بمانی برای بعد

و بعد

نوبت که به تو رسید

چه فرق می کند

مرده باشی

یا ...

ده شعر کوتاه

خیام ظهیری چرودی — Fri, 27 Apr 2012 06:41:53 GMT

هفت بند

نی‌ام را برمی‌دارم

و یک بند می‌دمم

هر دم از میان انگشتانم

بلبلی می‌پرد .

نی‌نامه

نی بی چوپان

به درخت خشکیده می‌ماند

به ابری که نمی‌بارد ،

به کوچه‌ی بی عابر می‌ماند

به خانه که خالیست

به قناری غمگین در قفس مانده

به سنگی که می‌افتد در آب

به آوازها که مرده اند ...

و به دل من

که تنهاست

کاشی

بوته ای

پرنده ای

گلی

و تصویر ترک خورده‌ی مردی

که تنهایی‌اش را پر کرده

بوته ای

پرنده ای

گلی

و تصویر ترک خورده‌ی مردی

دریا 2

دریا می میرد و

ابر می‌آید و

نمی‌بارد .

دریا می‌میرد و

پرنده می‌پرد و

می‌رود و

لانه‌اش خالی‌ست ...

دریا می‌میرد و

خورشید که رفت ،

شب

دیگر نمی‌خوابد .

زمین

همیشه در خواب

با خطوطی ساده

هم دریا می‌کشم

هم کوه

هم دشت

هم جنگل‌های انبوه .

من زمین را دوست دارم .

مترسک

مزه دارد

خوردن غذا

سر جالیز .

اما

با شکمی که

پر از کاه نباشد .

مادربزرگ

دو بهار

آمد و رفت

مادربزرگ

آدم برفی

یکی من

یکی آدم برفی

دو تا بستنی قیفی لطفن.

هانس کریستین اندرسن

به جوجه اردک

سنگ می زنند.

بچه های زشت

شیرین

بیل وکلنگ

ابزار من است

وقتی به تو فکر می‌کنم

و به این راه

که از دل این کوه

می‌گذرد .

فاصله ها

خیام ظهیری چرودی — Tue, 24 Apr 2012 09:38:07 GMT

مسافر

اشکم ، روی گونه می لغزد و

نمی‌دانم تو در راهی دور و تنها

مسافر کدام بین راهی ،

خواهی بود .

به مقصد کدام شهر

آغوش مردی را پر خواهی کرد

دلت برای کدام ترانه

پر خواهد کشید

نوت کدام آواز

خواهی بود .

اشکم روی گونه می‌لغزد

آینه آه می‌کشد

دری قفل می‌شود

و آوازی

آرام آرام

دور می‌شود .

خاک و خاکستر

نگاه تو صبوری من است

چشم ها را ببند

که بر می‌خیزم و می‌دانی

باید رفت .

ته مانده‌ی چای ، فال ما نمی‌شود

روزهای من

صبح‌های زود

با بادهای سرد می‌ریزد

با برگ‌های زرد می‌میرد .

باید رفت .

سنگ‌ها دور سرم می‌چرخند

سنگ‌ها توی نگاهم

سنگ‌ها توی مغزم رژه می‌روند

سنگ‌ها و قبر‌ها

برگ‌ها و باد‌ها

خاک‌ها و خاکستر‌ها ...

حادثه ای جدایم نمی‌کند .

جدا نمی‌شوم .

چشم ها را ببند

باید رفت .

من هم برای خودم عابری دارم

من از درد بی درمانی می‌گویم

که تو را از من گرفت

که مرا به زیر می‌کشد

که تو را با خود می‌برد ...

تو گم شدی

تو پشت یک لبخند

تو پشت یک بعد از ظهر بی خدا حافظ

تو پشت یک فال بد

تو پشت دروغ ساده ای که حالا بزرگ شده ...

شده گاهی مرا به فال نیک بگیری ؟

شده گاهی از خودت بپرسی فاصله تا کی ؟

اصلن چه فرقی دارد بین تو

و عابری که حالا دارد

به خانه ی آشنایی بر می‌گردد.

که تو تا توانستی بر نگشتی

که تو رفتی

که تو از همه ی پل ها گذشتی

برو

باشد برو

من هم برای خودم عابری دارم.

باغ آلوچه _ ماه من

خیام ظهیری چرودی — Thu, 19 Apr 2012 10:33:04 GMT

باغ آلوچه

هم برف بارید

هم بهار آمد .

ما در باغ آلوچه عاشق شدیم .

با دو استکان چای و

یک کیک کشمشی کوچک

هم ما خوردیم ٬

هم مورچه هایی که به خانه می‌رفتند .

□

هم برف بارید

هم بهار آمد

باغ باز هم سبز و پر شکوفه بود

اما نه او بود

نه دو صندلی رو به هم

نه چای و

نه کیک کشمشی کوچک .

مورچه ها به خانه رفته بودند

بلبل ٬ در باغ دیگری می‌خواند .

ماه من

نمی‌دانم

از این پنجره

منم که به ماه خیره‌ام

یا ماه است

که از این دریچه‌ی کوچک

به نگاه خیره‌ی من

ترانه می‌ریزد.

ІІ

نمی‌دانم

منم که به خلوت ماه

پا گذاشته‌ام

یا آوازی که دوست دارم

پای ماه را می‌کشد هر شب

وسط این دریچه‌ی کوچک .

ІІІ

نمی‌دانم

‹‹پنجره و ماه››

تکرار کدام خواب مهربان است

که رویای هر شبم

دامن

بلند

خاطره هاست.

شعر درخت و برگردان تالشی آن

خیام ظهیری چرودی — Sat, 10 Mar 2012 09:36:32 GMT

درخت

سکوت می‌کنم

و درخت می‌شوم

تا میوه‌هایم را ٬

تو بچینی .

دار

سَس نیمَکَه

دار آمََب

تا تِه ٬

چِمِن میوَه بچینی .

عشق ابدی

خیام ظهیری چرودی — Fri, 16 Dec 2011 09:02:24 GMT

ای عشق بر شاخه نشسته

در آغوشت می گیرم

و تو را چون حجمی از نور،

می نوشم .

تو در من می درخشی

ومن

ابدی می شوم.

یادداشتی بر شعر((پاییز)) سروده ی خیام ظهیری

خیام ظهیری چرودی — Sun, 23 Oct 2011 07:38:16 GMT

پاییز

آفتاب و پاییز

ساحل و باد ...

دسته ای کلاغ که می آیند و می روند

و قار قاری که می ماند

از شاخه ها بالا می رود

و دریا که رنگ از اسمان می گیرد

می ماند .

□

پرنده ها می پرند

پرنده ها در ساحل می نشینند

پرنده ها به دریا خیره اند ...

و نگاهی که به ابر می ماند و باران

شکل دیگر خود را به باد می سپارد

و باد باران می شود و ابر ...

به کوه می بخشد

□

حالا نوبت توست

تو که ابری و باران

تو که بادی و پاییز ...

زبان، تصویر و شعر

مژگان امیری

سادگی تصویر و تشبیه اگر شاعر بداند چگونه قرار است در زبان مورد نظرش از آنان بهره بگیرد و فضایی را بیافریند که دارای دریافتی خاص و عمیق از لحظه باشد نقطه اوج و تعالی یک شعر است. یکدستی تجربه و کنش درونی شاعر است که آفرینش یکپارچه را سبب می‌شود. بااین توضیح به شعر ‹ پاییز از خیام ظهیری › نگاه کنیم.

(( آفتاب و پاییز/ ساحل و باد..../ ))

در دو سطر ابتدایی شعر، شاعر ساخت فضا را می‌توان گفت تمام می‌کند. عناصر بعدی در سطرهای دیگر به آرامی بدون هیچ اضافه‌گویی یا پیچیده‌کردن فضا و تصویر وارد شعر می‌شوند.

ما کجای شعر هستیم؟ روی ساحل و با اندک واژه حرکت را در این آغاز در چشم و حس خود تجربه می‌کنیم و یا بهتر است گفته شود، بازسازی می‌کنیم.

شاعر با بندها بازی شعر را در ذهن مخاطب هدایت می‌کند. همه چیز نه، هربار قسمتی را نشان می‌دهد.

بند اول در کنار همان دو سطر آغاز است.

(( دسته‌ای کلاغ که می‌آیند و می‌روند/ و قارقاری که می‌ماند/ از شاخه‌ها بالا می‌رود/ و دریا که رنگ از آسمان می‌گیرد/ می‌ماند)).

پرده اول به تصویر کشیده می‌شود. با اندکی مکث شاعر بند دوم را به آرامی به سمت آنکه بر ساحل ایستاده است هدایت می‌کند.

او تصاویر را بر عکس بند اول، بی هیچ نتیجه‌ای در باد و رنگ از فصل وخاکستری و آبی حاکم بر فضای شعر ، رها می‌کند و همین حرکت، شعر را به آرامی به سمت کسی که بر ساحل است و نگاه او، هدایت می‌کند.

(( پرنده‌ها می‌پرند/ پرنده‌ها در ساحل می‌نشینند/ پرنده‌ها به دریا خیره‌اند.../ و نگاهی که به ابر می‌ماند و باران/ شکل دیگر خود را به باد می‌سپارد/ و باد باران می‌شود و ابر.../ به کوه می‌بخشد )).

دوربین شاعر در این بند دقیقاً در کنار بیننده آمده‌است. کسی که کوچکترین نشانه‌ای برای حضورش و تصویری از او نداریم و این بی تصویری خود تواناترین ساخت تصویر را در سطر بعدی نشانده‌است.

قابلیت تعمیم و ترسیم تصویر در ذهن مخاطب. هر کسی می‌تواند باشد.

(( حالا نوبت توست/ تو که ابری و باران/ تو که بادی و پاییز.../))

شعر در یک رفت و برگشت بارها می‌تواند این مسیر را برود وبرگردد و هربار با تصویرهایی که ثابت نیستند و نمی‌توانند بمانند، تجربه‌ای از این حضور برگیرد و دریافتی عمیق از حس خود را تجربه کند.

بافت رنگ و تصویر کنار هم با زبانی که بتواند بار حس را بدون غوغا به پا کردن، ترسیم کند و بنویسد خود می‌تواند نقطه‌ی قوتی باشد برای ادامه دادن راه تا رسیدن به فضاهای گسترده‌تر و صاحب هویت کامل‌تر.

منبع : سایت ادبی ماندگار

سرمه‌ای

خیام ظهیری چرودی — Tue, 06 Sep 2011 11:48:13 GMT

سرمه‌ای

اینکه روی تختم دراز کشیده باشم و آسمان آبی باشد یا شب بی ستاره ای با باد و باران یکریز و تو در آشپزخانه گرم پخت و پز باشی حتمن داستان تازه ایست که داری می نویسی و لابد همه ی داستان باید در همین اتاق بگذرد و من هم تا آخر داستان باید روی تختم بمانم تا تو با خیال راحت سر کلاس وقتی که استاد دارد درباره ی فصل‌های تازه‌ی درس حرف می‌زند حواست همه‌اش به آن پسره باشد وبه جزوه و شماره‌ای که بعد از کلاس می‌گیری . بعد چون آسمان آبی است راننده‌ی تاکسی باید همان آدم سربه‌زیر همیشگی باشد که سگش روی داشبورد با قیافه ی مضحکش برایت سر تکان می‌دهد . تو باز شیطنتت گل می‌کند سر من را روی سگ می‌گذاری و توی دلت برایم شکلک در می‌آوری هزارو یک شکلک وهر بار و با هر شکلک ،لبخندی که هر لبخند طعم خاص خودش را دارد و من برای این لبخند‌هاست که سگ می‌شوم هر بار و همیشه .

(( ممنون پیاده میشم))

دانشگاه خوش گذشته خسته نیستی، قبل از اینکه به خانه بروی سری به کتابخانه می زنی ، کتاب تازه ای امانت می گیری تا برای نشستن توی پارک بهانه ی خوبی داشته باشی ، بعد هم معلوم است‌، زنگ می زنی به پسره که بازهم بابت جزوه تشکر کنی و چند تا سئوال درسی مسخره بپرسی . تا ان موقع من باید همین‌جا بمانم و فکر کنم به اینکه یک روز آفتابی ، جلوی دانشگاه وقتی منتظر تاکسی هستی ، یا جلوی کتابخانه بعد از تحویل کتاب یا توی پارک وقتی داری به جزوه ها نگاه می کنی چه طور سر صحبت را باز کنم و تو از اینکه پیراهن و شلوار سرمه‌ای‌ام با مقنعه و مانتوات ست شده خوشت بیاید و بگذاری گاهی از روی تختم بلند شوم با لباسهای ستم بیایم کتابی از کتابخانه امانت بگیرم . توی پارک بنشینیم و درباره ی کتاب‌هایی که خواندیم حرف بزنیم . از امروز که چه هوای خوبیست حرف بزنیم و اصلن حرفی از پسره و لباس‌های ستش نباشد .

آسمان آبی باشد یا نباشد من توی این اتاق نمی‌مانم دوست دارم ، گاهی راننده‌ی سر به زیر همیشگی نباشم .

تکثیر

خیام ظهیری چرودی — Sat, 30 Jul 2011 10:20:39 GMT

تکثیر

اول می‌شود دو تا بعد می‌شود چهار تا ، هشت تا ، شانزده تا بعد می‌شود سی و دو تا و ادامه می‌یابد تا می‌شود چشم ، گوش ، بینی ، دهان ، می‌شود دست و پا ، سر، سینه ، قلب می‌زند ، خون جاری می‌شود رگ ها پر می‌شوند . تکان می‌خورد می‌آ‌ید بیرون . گریه می‌کند شیر می‌خواهد ، می‌خوابد ، خیس می‌کند . گریه می‌کند ... ادامه می‌یابد .

بابا آب داد ، بابا نان داد . معلم مشق‌ها را خط می‌زند املاها را نمره می‌دهد . می‌نویسد ، می‌خواند ...

□

حالا کم کم یاد گرفته تنها در خیابان برود و بیاید . حالا یاد گرفته بهانه داشته باشد برای رفتن و آمدن کم کم دارد به غریبه ها لبخند می‌زند . عادت کرده موها را شانه کند ، اتو بکشد لباسش را کفش‌ها را برق بیاندازد و برود به دنبال کسی بگردد . حالا می‌داند چیزهایی هست چیزهایی درونش دارد اتفاق می‌افتد . فکرهایی در مغزش می‌آید و می‌رود .

حالا خانمی شده برای خودش یا شده پسری عاشق . قلب می زند . خون جاری می‌شود رگ‌ها پر می‌شوند.

□

بین نگاه‌ها دنبال نگاه خودش می‌گردد می‌داند بین آن‌ها ، دو چشم بر می‌گردد نگاهش می‌کند . دست چشم‌ها را می‌گیرد ، می‌روند شادند می‌خندند صبح سرد زیبایی است.

برگ‌ها را جارو کرده اند خیابان از باران دیشب خیس است ، بخار زیبایی از دهان‌شان بیرون می‌آید ، گربه ای از پشت سطل اشغال نگاه‌شان می‌کند .

نگاهش به دنبال چشم‌ها می‌گردد . نگاهی اما می‌آید چشم‌ها را از او می‌گیرد . چشم به سمت نگاه بر می‌گردد نگاه دست چشم‌ها را می‌گیرد با خود می‌برد شادند ، می‌خندند ، شوخی می‌کنند با هم . بخار دهان‌شان یکی می‌شود . دور می‌شوند ...

گربه‌ای دارد آشغال‌ها را می‌گردد .

دل نامه

خیام ظهیری چرودی — Tue, 07 Jun 2011 18:35:24 GMT

توضیح لازم : صندوق پستی 1149_43841 بسته شد .

به دلایلی عطایش را به لقایش بخشیدم . از همه ی شما دوستان گرامی که در مدت این شش سال با کتاب‌ها ، مجله‌ها ، نامه‌ها ، کارت‌پستال‌ها ... و محبت‌هایتان صندوقم را پر می‌کر‌دید تشکر کرده و تقاضا می‌کنم دیگر به این نشانی چیزی نفرستید این نشانی دیگر به نام من نیست و به دستم نخواهد رسید.

دل نامه نه شعر است نه داستان شاید مشقی باشد برای نوشتن یا انشایی است ساده شاید هم فقط یک نامه است که میخواهد دل‌نامه باشد

دل نامه

آدم گاهی راهی پیدا می‌کند برای رسیدن به جایی به کسی .

در نبودن چیزی هست که رفتن را می‌سازد. رفتن در من عبور است , عبور از منֻ‌من به تو ,تویی که اینجایی پشت این دیوار, همین جا بمان. من روزی می‌ایم و دیوار را بر می‌دارم دستانت را که گرم است می‌گیرم و نگاهت را که انگبین است می‌نوشم.

تو به طلوع صبح می‌مانی که آغاز زندگی‌ست و من اشیانه‌ای می‌خواهم بر درختی پر برگ و

باران. با ابر وآفتاب و نسیم. با آب و خاک و آسمان .

و با تو که خودِ بودنی . آمدنم را شماره کن

من

روزی

می‌ایم.